

درد ساق پا یکی از مشکلاتی است که میتواند روند زندگی را سخت کند، از آنجا که معمولا فعالیتهای روزانه ما با رفتوآمد و حرکت زیادی همراه است، احساس درد در ساق پاها میتواند راهرفتن و انجام فعالیتها را بسیار سخت و طاقتفرسا کند. یکی از علتهای شایع بروز درد در ساق پا، شین اسپلینت است که در این مقاله از سایت مرکز فیزیوتراپی یزد به بررسی آن میپردازیم.
درد ساقپا یا شین اسپلینت یک آسیب رایج بین ورزشکاران است که باعث میشود فرد در امتداد لبه داخلی استخوان ساق پا که درشتنی نام دارد، احساس درد داشته باشد. پزشکان به آن سندرم استرس تیبیا داخلی میگویند. علت بروز شین اسپلینت فشار روی استخوان ساق پا و بافتهای همبند است. بافتهای همبند ماهیچهها را به استخوانها متصل میکند و در اثر فشار ملتهب و دردناک میشوند.
شین اسپلینت معمولاً پس از فعالیت بدنی بهویژه دویدن ایجاد میشود. هر فعالیت ورزشی شدید میتواند باعث ایجاد درد ساق پا شود، مخصوصا وقتی که فرد بهتازگی یک برنامه ورزشی را شروع کردهباشد. همچنین در ورزشکارانی که اخیراً روال تمرینی خود را تشدید کرده یا تغییر دادهاند، نیز رخ میدهد. افزایش فعالیت باعث کار بیشازحد عضلات، تاندونها و بافت استخوانی میشود. اقدامات سادهای مانند استراحت، یخ و تمرینات کششی اغلب درد ساق پا را تسکین میدهند.

بهطورکلی، شین اسپلینت زمانی ایجاد میشود که ماهیچهها و بافت استخوانی پا در اثر انجام فعالیتهای تکراری بیش از حد کار کنند. درد مرتبط با شین اسپلینت ناشی از اعمال نیروی بیشازحد بر روی استخوان ساق پا و بافتهایی است که این استخوان را به عضلات اطراف آن متصل میکنند. این نیروی بیشازحد باعث تورم عضلات و افزایش فشار بر روی استخوان میشود.
شین اسپلینت همچنین میتواند ناشی از واکنشهای استرس به شکستگیهای استخوان باشد. فشار مداوم میتواند باعث ایجاد ترکهای جزئی در استخوانهای پا شود. اگر زمان استراحت به بدن داده شود، می تواند ترکها را ترمیم کند. اما اگر بدن زمان کافی برای استراحت نداشته باشد، ترکهای ریز میتوانند منجر به شکستگی کامل یا شکستگی استرسی شوند.
علاوه بر موارد بالا شین اسپلینت اغلب پس از تغییرات ناگهانی در فعالیت بدنی ایجاد میشود. تغییرات فراوانی مانند افزایش تعداد روزهایی که هر هفته ورزش میکنید یا تغییر در مدت زمان و شدت فعالیت بدنی مثلا دویدن در مسافتهای طولانیتر میتواند باعث ایجاد درد ساق پا شود. عوامل دیگری که در ایجاد شین اسپلینت نقش دارند عبارتند از:
اگر شین اسپلینت دارید، ممکن است متوجه حساسیت، درد و تورم خفیف در قسمت داخلی ساق پا شوید. در ابتدا، ممکن است با استراحت و توقف فعالیت درد متوقف شود. اما احتمال دارد درد مداوم باشد و به یک شکستگی استرسی تبدیل شود. شایعترین علامت شین اسپلینت درد در امتداد مرز درشت نی است. تورم خفیف در این ناحیه نیز ممکن است رخ دهد. بهطورکلی علائم شین اسپلینت شامل موارد زیر میشود:
توجه داشته باشید درد ساق پا ویژگیهای زیر را دارد:
عوارض ناشی از شین اسپلینت نادر است. اگر به دویدن یا ورزشکردن ادامه دهید بدون اینکه اجازه دهید پاهایتان خوب شوند، درد ساق پا میتواند به شکستگی استرس یا ترکهای کوچک استخوانی تبدیل شود.
شین اسپلینت دائمی نیست. شما میتوانید با استراحت، تغییر میزان ورزش و اطمینان از پوشیدن کفشهای حمایتی درد ناشی از ساق پا را کاهش دهید. جلوگیری از بازگشت شین اسپلینت ممکن است نیاز به ارزیابی رژیم غذایی، کفش مناسب، کشش و انعطاف پذیری شما داشته باشد.
دوندگان در بالاترین خطر ابتلا به شین اسپلینت هستند. رقصندگان و سربازان افراد دیگری هستند که اغلب به این بیماری مبتلا میشوند. بهطورکلی اگر در شرایط زیر قرار دارید، شانس بیشتری برای ابتلا به شین اسپلینت دارید:
اگر بعد از ورزش درد ساق پای شما بدتر میشود، ممکن است شین اسپلینت داشتهباشید. درد ممکن است تیز یا مبهم و بهصورت مقطعی باشد.اگر درد ساق پای شما شدید است یا بعد از چند هفته استراحت و استفاده از کمپرس یخ و مسکنهای بدون نسخه از بین نرفت، همچنین اگر پاهای شما بسیار متورم، قرمز یا دردناک است، با پزشک خود تماس بگیرید. این علائم می تواند نشانه شین اسپلینت باشد، البته ممکن است نشانه عفونت یا بیماری دیگری هم باشد.
شین اسپلینت اغلب خودبهخود بهبود مییابد. اگر به پزشک مراجعه کردید، پس از بحث در مورد علائم و سابقه پزشکی، پزشک ساق پای شما را معاینه خواهد کرد. پزشک باید یک ارزیابی فیزیکی کامل انجام دهد. برای مثال ممکن است او بخواهد شما را در حال دویدن برای تشخیص مشکل تماشا کند. از آنجا که تشخیص دقیق بسیار مهم است پزشک ممکن است آزمایشهای تصویربرداری را برای اطمینان از تشخیص علت درد ساق پا تجویز کند. شرایط متعددی از جمله شکستگی استرس، تاندونیت، و سندرم کمپارتمان میتواند باعث ایجاد درد شود. در ادامه این شرایط را بررسی میکنیم:
اگر شین اسپلینت به درمان پاسخ نمیدهد، پزشک ممکن است بخواهد مطمئن شود که شکستگی ندارید. شکستگی یک ترک کوچک در استخوان درشت نی است که در اثر فشار و استفاده بیشازحد ایجاد میشود. آزمایشهای تصویربرداری که تصاویر آناتومی ایجاد میکنند به تشخیص در این شرایط کمک میکنند. اسکن استخوان و تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) اغلب شکستگیهای استرس در ساق پا را نشان میدهد.
تاندونها ماهیچهها را به استخوانها میچسبانند. تاندونیت زمانی رخ میدهد که تاندونها ملتهب شوند. این بیماری میتواند مانند شین اسپلینت دردناک باشد، به خصوص اگر پارگی جزئی تاندون درگیر وجود داشته باشد. امآرآی میتواند به تشخیص تاندونیت کمک کند.
یک بیماری غیرمعمول به نام «سندرم کمپارتمان فعالیت مزمن» باعث علائمی مانند شین اسپلینت میشود. سندرم کمپارتمان یک وضعیت دردناک است و زمانی اتفاق میافتد که فشار درون ماهیچهها به سطح خطرناکی میرسد. این سندرم در اثر ورزش ایجاد شده و درد معمولاً بلافاصله پس از توقف فعالیت برطرف میشود. آزمایشهایی که برای تشخیص این وضعیت استفاده میشوند شامل اندازهگیری فشار داخل قسمتهای پا قبل و بعد از ورزش است.
آزمایشهای تصویربرداری که پزشک تجویز میکند، شامل موارد زیر است:
رادیولوژی با استفاده از اشعه ایکس تصاویری از ساختارهای متراکم مانند استخوان ارائه میدهد. پزشک ممکن است برای اطمینان از تشخیص رادیولوژی را تجویز کند تا امکان ابتلا به سایر بیماریها مانند شکستگی را رد کند.
این روش تصویربرداری میتواند از بافتهای نرم بدن نیز تصاویری ارائه دهد. پزشک شما ممکن است MRI را برای کمک به تعیین علتهای دیگر علائم شما تجویز کند. از آنجایی که شکستگیهای استرسی در رادیولوژی مشخص نمیشود، ممکن است پزشک برای بررسی وجود شکستگی استرسی انجام MRI را لازم بداند.

بهطور کلی درمان شین اسپلینت با روشهای غیرجراحی انجام میشود اما در موارد نادری ممکن است نیاز به جراحی باشد. در ادامه چند روش محافظهکارانه برای درمان شین اسپلینت را بررسی میکنیم:
شین اسپلینت بهطور معمول نیاز به استراحت و رهایی از برخی فعالیتهای بدنی دارد. این بیماری معمولاً طی چند ساعت یا حداکثر در چند روز با استراحت و دیگر روشهای کمککننده به طور کامل برطرف میشود.
مرحله اول مواجهه با شین اسپلینت، کمکگرفتن از درمانهای خانگی است. اقدامات زیر را میتوانید برای درمان خانگی درد ساق پا بهکار گیرید:
داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی NSAID مانند ایبوپروفن، ناپروکسن یا آسپرین به کاهش درد و تورم کمک میکنند. این داروها میتوانند عوارض جانبی مثل خونریزی داشتهباشند، بنابراین داروها را طبق دستورالعمل پزشک استفاده کنید.
اگر با انجام روشهای گفتهشده درد ساق پای شما بهبود نیافت یا اگر مجددا عود کرد، پزشک ممکن است به شما توصیه کند برای فیزیوتراپی اقدام کنید. فیزیوتراپیست مشکلات پا یا نحوه حرکت شما را که میتواند باعث ایجاد مشکل شود، درمان میکند. یک درمانگر همچنین میتواند به کاهش درد و بازگشت شما به ورزش کمک کند. فیزیوتراپیست همچنین با استفاده از تمرین درمانی سعی میکند روند بهبود آسیب را سرعت بخشد.
لیزر پرتوان با ارسال سیگنالهای پرقدرت مادون قرمز سعی میکند دمای ناحیه آسیب را افزایش داده و انرژی موردنیاز سلولها برای ترمیم سریع آسیب را در اختیار آنها بگذارد. لیزردرمانی روشی بیخطر و بدون عوارض است.
شاکویو دستگاهی است که امواج الکترومغناطیس را به سلولهای ناحیه آسیبدیده ارسال میکند. این امواج بافت موردنظر را ملتهب میکنند تا روند ترمیم سلولهای آن آغاز شده و بدن بتواند آسیب را ترمیم کند.
تعداد بسیار کمی از افراد نیاز به جراحی برای شین اسپلینت دارند. جراحی در موارد بسیار شدیدی که بیمار به درمان غیرجراحی پاسخ نمیدهد، انجام میشود. اگر شین اسپلینت شما باعث درد شدید شود و علائم بیش از چند ماه طول بکشد، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند. این جراحی به نام فاشیوتومی شناخته می شود. در این روش، پزشک بریدگیهای کوچکی در بافت فاشیای اطراف عضلات ساق پا ایجاد میکند. این جراحی میتواند درد ناشی از شین اسپلینت را تسکین دهد.
دقیقاً نمیتوانیم بگوییم چه زمانی شین اسپلینت شما از بین میرود. بستگی به این دارد که چه چیزی باعث بروز آن شدهاست. افراد نیز با سرعتهای مختلف بهبود مییابند و ممکن است ۳ تا ۶ ماه طول بکشد. موارد زیر نشان میدهد که شین اسپلینت شما بهبود یافته است یا نه:
اگر ساق پا پس از استراحت و سایر روشهایی که در بالا توضیح داده شد بهبود نیافت، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا مشخص شود که آیا چیز دیگری باعث درد پای شما شدهاست یا خیر.
مهمترین نکته بعد از درمان شین اسپلینت، این است که براب بازگشت به ورزش، عجله نکنید. اگر قبل از بهبود ساق پا شروع به ورزش کنید، ممکن است برای همیشه به خودتان آسیب بزنید. شین اسپلینت معمولا با استراحت و درمانهای سادهای که در بالا توضیح داده شد برطرف میشود. قبل از بازگشت به ورزش، باید حداقل دو هفته احساس درد نداشته باشید. به خاطر داشته باشید که وقتی به تمرین باز میگردید، باید با شدت کمتری ورزش کنید و نباید به همان اندازه قبل یا برای مدت زمان مشابه فعالیت کنید.
قبل از ورزش حتماً بدن خود را گرم کرده و کشش کامل انجام دهید. تمرینات را به آرامی افزایش دهید. اگر در کمترین حد احساس درد داشتید، بلافاصله ورزش را متوقف کنید. سپس از کمپرس سرد استفاده کنید و یک یا دو روز استراحت کنید. دوباره با شدت کمتر به تمرین بازگردید و حتی آهستهتر از قبل تمرینات را افزایش دهید.
موارد زیر میتواند به شما کمک کند خطر ابتلا به شین اسپلینت را کاهش دهید:
جمع بندی
در این مقاله تلاش کردیم اطلاعات کاملی از بیماری شین اسپلینت در اختیار شما قرار دهیم. اگر به این بیماری مبتلا شدید، نگران نباشید و فقط زمان کافی برای استراحت درنظر بگیرید. سپس زمانی که دردی احساس نکردید به فعالیتهای قبلی خود بازگردید. درغیراین صورت به پزشک مراجعه کنید.
منبع: